AB'ye gönderilen ürünler için tek kullanımlık plastiklere dair kılavuz

Haziran 2019'da Avrupa Birliği (AB), belirli plastik ürünlerin çevre üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlayan Tek Kullanımlık Plastik Direktifi 2019/904'ü (SUP) yayınladı. Satıcılar, her bir AB Üye Devletinde yerel olarak uygulandığı şekliyle SUP kapsamındaki bağımsız ürün düzeyindeki yükümlülüklerine uymalıdır. 

Yasaklı Ürün Listelemeleri

Tek kullanımlık plastiklere dair direktifin 5. maddesi, 3 Temmuz 2021'den sonra AB pazarına (herhangi bir AB Üye Ülkesi için) arz edilemeyecek "tek kullanımlık plastik" ürün türlerini tanımlar. 

Yasaklanan ürünler aşağıdaki gibidir:

• Okso-çözünür plastikten yapılmış ürünler
• Biyobozunur plastikten yapılmış olanlar da dahil olmak üzere belirli tek kullanımlık veya tek kullanımlık plastik ürünler, örneğin:
• Yeniden kullanılabilir olarak tanımlansa bile, plastik veya biyolojik olarak parçalanabilen plastikten yapılmış çubuklara sahip pamuklu çubuklar 
• Çatal bıçak takımı (çatallar, bıçaklar, kaşıklar, yemek çubukları ve benzeri) 
• Tabaklar 
• Pipetler
• Çay kaşıkları
• Tüketici kullanımı için balon çubukları
• Genleşmiş polistirenden yapılmış gıda kapları 
• Kapakları dahil, genleşmiş polistirenden yapılmış içecek kapları 
• Kapakları dahil, genleşmiş polistirenden yapılmış içecek bardakları 

"Tek kullanımlık plastikler" tanımının, kullanım ömürleri içinde yeniden doldurularak veya aynı amaç için yeniden kullanılarak birden fazla tur veya rotasyon gerçekleştirmek üzere tasarlanan, tasarlanan ve piyasaya sunulan plastik ürünleri kapsamadığını unutmayın. 

İşaretleme Gereksinimleri

SUP'nin 7. maddesine göre, AB pazarına sunulan belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin de 3 Temmuz 2021'den sonra ambalajında veya ürünün kendisinde bir harmonize işaret taşıması gerekmektedir. 

• Aşağıdaki dört tip ürünün bir harmonize işaret ile etiketlenmesi gerekmektedir:
• Hijyenik pedler, tamponlar ve tampon aplikatörleri
• Islak mendiller
• Tütün ürünleriyle birlikte kullanılmak üzere pazarlanan filtreler ve filtreli tütün ürünleri 
• İçecek kapları
• Zorunlu işaretleme, tüketicilere (i) ambalajın plastik içerdiğini; (ii) ürünün çöp kutusuna atılmaması gerektiğini; ve (iii) ambalaj atıklarının çevre üzerindeki olumsuz etkileri hakkında bilgi sağlar.

Lütfen tek kullanımlık plastik ürünler için işaretleme spesifikasyonları ile ilgili Avrupa Birliği sayfasından sağlanan harmonize işaretlere bakın.

İleriki Zamanlarda Uygulanacak Gereksinimler

• SUP'nin 8. maddesine göre, AB pazarına sunulan tek kullanımlık plastik ürünler için Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) planları olacaktır. Bu kapsamda, üreticilerin atık toplama, çöp temizleme ve tüketici bilinçlendirme önlemleri için ödeme yapmaları gerekecektir. Bu gereksinim, 5 Ocak 2023 tarihinden itibaren geçerli olacaktır.
• SUP'nin 6. maddesinde detaylandırıldığı üzere, plastik kapaklı içecek kapları, yalnızca kapaklar kaplara takılıysa AB pazarına arz edilebilir. Bu gereksinim, 3 Temmuz 2024'ten itibaren geçerli olacaktır.
• SUP'nin 6. maddesinde detaylandırıldığı gibi, esas olarak polietilen tereftalattan (PET) yapılan şişeler, 2025 yılına kadar en az %25 oranında geri dönüştürülmüş plastikten oluşmalıdır. 2030'a kadar bu en az %30 olmalı ve tüm plastik şişeler için geçerli olmalıdır (sadece PET değil).
• Nihayetinde, malları AB pazarında ilk kez kullanıma sunan satıcılar (yani, tüketici ürünlerini dağıtım, tüketim veya kullanım için, ödeme karşılığında veya ücretsiz olarak ancak ticari faaliyet sırasında kullanmak üzere tedarik eden), tek kullanımlık plastiğin çevre üzerindeki etkilerine ilişkin tüketici bilincini artırmaya yönelik önlemlerin maliyetlerinden ve yeniden kullanılabilir alternatiflerin desteklenmesinden (ör. kampanyalar, alternatif logolar/işaretler yoluyla) sorumlu olacaktır.
• AB Üye Devletleri, genişletilmiş üretici sorumluluk programları için tek kullanımlık plastik ürünler için ayrı toplanma hedeflerini belirlemek zorunda olacak. 2025 yılına kadar, bu tür programlar, belirli bir yılda piyasaya sürülen tek kullanımlık plastik ürünlerin ağırlıkça %77'sinin geri dönüşüm için toplanmasını içerecek ve 2029 yılına kadar, bir yılda piyasaya sürülen tek kullanımlık plastik ürünlerin ağırlıkça %90'ının toplanmasına yükseltilecektir.

Daha fazla bilgi için lütfen Avrupa Birliği web sitesinin tek kullanımlık plastik sayfasına bakın. 

Ek Bilgiler 

• SUP, AB Direktifi 2019/904: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019L0904&from=DE#d1e32-17-1
• Tek kullanımlık plastiklerle ilgili AB Web Sitesi: https://ec.europa.eu/environment/topics/plastics/single-use-plastics_en 

• Tek kullanımlık plastik ürünler için spesifikasyonların işaretlenmesine ilişkin AB web sitesi: https://ec.europa.eu/environment/topics/plastics/single-use-plastics/sups-marking-specifications_en