AB ve İngiltere'ye gönderilen ürünler için "Onarım Hakkı" kılavuzu

1 Ekim 2019'da Avrupa Komisyonu (EC), ilk kez ev ürünleri için onarılabilirlik ve geri dönüştürülebilirlik gereksinimlerini içeren bir çevreye duyarlı tasarım önlemleri paketini kabul etti. Bu gereksinimler, cihazların ömrünü, bakımını, yeniden kullanımını, yükseltilmesini, geri dönüştürülebilirliğini ve atık olarak işlenmesini iyileştirerek Avrupa Birliği'nin (AB) döngüsel ekonomi hedeflerine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Eylül 2020'de Avrupa Komisyonu, mevcut (20 Kasım 2010'dan beri yürürlükte olan) AB Çevreye Duyarlı Tasarım Direktifi 2009/125/EC'nin kapsamını enerjiyle ilgili ürünlerin* ötesine genişleterek revize etmeyi amaçlayan bir yasa önerisini duyurdu. Bu yasa önerisi, “Onarım Hakkı” ile ilgili AB kurallarını ortaya koyarak, belirli tüketim mallarını AB pazarına sunan satıcıların ve imalatçıların, hem tüketicilere hem de düzenleyici kurumlara yedek parça bilgileri ve yazılım güncellemeleri de dahil olmak üzere gerekli onarım ve bakım bilgilerine erişim sağlamasını zorunlu kıldı.

* “Enerji ile ilgili ürünler”, kullanım sırasında enerji tüketimi üzerinde etkisi olan herhangi bir ürün olarak tanımlanır. Bu, hem enerji kullanan ürünleri hem de yalıtım özellikleri, binaların ısıtılması ve soğutulması için gereken enerjiyi etkileyen ürünleri içerir, örn. lambalar, buzdolapları, elektrikli süpürgeler, oyun konsolları, mutfak aletleri, bulaşık makineleri, pencereler vb. 

Bu tür ürünlerin satıcıları ve/veya üreticileri, Çevreye Duyarlı Tasarım Yönetmeliği kapsamında: (a) “CE İşareti” taşımak, b) bir “AT Uygunluk Beyanı” düzenlenmek, (c) ürünlerin tasarımı ve imalatına ilişkin teknik belgeler hazırlamak ve (d) tüketicilere gerekli bilgileri sağlamakla yükümlüdür. 

Çevreye Duyarı Tasarım Yönetmeliğinin insan ve mal taşıma araçlarına uygulanmadığını lütfen unutmayın.

1 Mart 2021'de tüm çamaşır makinelerinin, bulaşık makinelerinin, buzdolaplarının ve ekranların (TV'ler dahil) ve ışık kaynaklarının ve ayrı kontrol tertibatlarınındaha kolay tamir edilebilir ve daha uzun ömürlü olacak şekilde üretilmesi gerektiğini belirten yeni AB kuralları yürürlüğe girdi. Bu kurallara göre üreticilerin yedek parça ve onarım kılavuzlarını profesyonel tamircilere sağlaması zorunlu kılındı. 1 Eylül 2021 tarihinden itibaren harici güç kaynakları, ışık kaynakları ve ayrı kontrol tertibatları da bu yükümlülükler kapsamına girmiştir.

Birleşik Krallık (1 Temmuz 2021'den itibaren geçerlidir)

Birleşik Krallık, Kıta Avrupası'nda bu AB önlemlerine sağlam bir şekilde uyum sağlayan ilk ülkelerden biri oldu. “Onarım Hakkı” yönetmeliği olarak da bilinen Enerji ile İlgili Ürünler ve Enerji Bilgileri Düzenlemeleri 2021 (SI 2021 No. 745) için Çevreye Duyarı Tasarım Yönetmeliği'ndeki hükümler, Birleşik Krallık Büyük Britanya hükümeti (BK) tarafından 1 Temmuz 2021'de yürürlüğe girmiştir. "Onarım Hakkı", Birleşik Krallık'ta satılan belirli elektrikli ürünler için çevreye duyarlı tasarım ve etiketleme gerekliliklerinden oluşur. 

Bu düzenlemeler, üretici sorumluluğunu artırmayı, enerji kullanımını ve elektrik israfını azaltmayı ve tüketicilerin enerji verimliliği açısından en yüksek performansı sunan ürünleri belirlemesini sağlamayı amaçlamaktadı. Aynı zamanda üreticilerin, onarımları kolaylaştırmak için tüketicilere yedek parça ve bakım bilgilerini sağlamalarını zorunlu kılmaktadır. Birleşik Krallık'taki düzenlemeler 1 Temmuz 2021'den itibaren satın alınan ürünler için geçerlidir (bu nedenle geriye dönük olarak geçerli değildir), ancak ürün üreticilerinin yedek parçaları profesyonel tamircilere sunması için 2 yıla kadar süreleri vardır. Ayrıca, modelin son ünitesinin piyasaya sürülmesinden sonra en az 7 ila 10 yıl arasında değişen sürelerde yedek parça bulundurulmalıdır. Yönetmelik kapsamındaki tüketici ürün çeşitleri şunlardır:

• Bulaşık makineleri
• Çamaşır Makineleri ve Çamaşır Kurutma Makineleri
• Buzdolapları ve Dondurucular
• Televizyonlar ve diğer elektronik monitörler

Birleşik Krallık Çevreye Duyarlı Tasarım Yönetmeliği ayrıca 1 Temmuz 2021'de yürürlüğe giren ticari soğutma için enerji etiketleme gerekliliklerini de getirmiştir. Ticari soğutma için enerji etiketleme gereklilikleri hakkında daha fazla bilgi için lütfen Enerji ile İlgili Ürünler için Çevreye Duyarlı Tasarım ve Enerji Bilgi Düzenlemeleri 2021'e bakın.

Yukarıda belirtilen ürünleri Birleşik Krallık'a satıyorlarsa, satılan ürünlerin Birleşik Krallık'ın "Onarım Hakkı" yönetmeliğine uygun olmasını sağlamak satıcının sorumluluğundadır. Gereksinimler hakkında daha fazla bilgi için lütfen Enerji İle İlgili Ürünler için Çevreye Duyarlı Tasarım ve Enerji Bilgi Düzenlemeleri 2021'e bakın.

 AB (1 Eylül 2021'den itibaren geçerlidir)

1 Nisan 2020'den bu yana, AB'nin eko tasarım ve enerji etiketleme paketi reformunun bir parçası olarak, tüketicilerin kendi elektrikli ve elektronik ev aletlerini onarması daha kolay hale geldi. 1 Eylül 2021'den itibaren AB genelinde geçerli olacak bu kurallar, üreticilerin ürünlerinin ömrünü kısaltan uygulamaları ortadan kaldırmayı amaçlıyor. AB'de satılan çamaşır makineleri, bulaşık makineleri, buzdolapları, monitörler (TV'ler dahil) ve saç kurutma makineleri gibi belirli elektrikli eşyaların, 7-10 yıl boyunca onarılabilir olması gerektiğine dikkat etmek önemlidir. Bazı elektrikli ve elektronik ekipmanlar (EEE) şu anda kapsama dahil edilmemiş olsa da gelecekte akıllı telefonlar, tabletler ve dizüstü bilgisayarlar da bu kapsama girebilir. Bu kurallar, daha kapsamlı bir çalışma olan 'e-atık'la mücadele ve 2050'ye kadar AB'de iklim nötrlüğünün sağlanması çabalarının bir parçasıdır.  

Yeni yasalar, satıcıların ve/veya imalatçıların, yedek parçaların ve onarım kılavuzlarının çoğunu yalnızca profesyonel tamircilerin kullanımına açmasını şart koşmaktadır. Yeni mevzuata göre yedek parça da on beş (15) iş günü içerisinde temin edilmelidir. Üreticiler ayrıca ürünün kullanım ömrünün ilk 2 yılı içinde münhasır onarım hakkını saklı tutar.

Önemli Noktalar

• "Onarım Hakkı" kuralları, bulaşık makineleri, çamaşır makineleri, buzdolapları, elektronik monitörler (ör. televizyonlar) ve ışık kaynakları (ör. lambalar) gibi çeşitli ev ürünleri için geçerlidir.
• Teklifler, üreticilerin aşağıdakileri sağlama yükümlülüklerini içerir: (a) 7 veya 10 yıla kadar yedek parça (belirli ürünler için); (b) profesyonel tamirciler için onarım ve bakım bilgileri.
• Tüketici hakları veya tamirciler arasındaki rekabet sorunlarının aksine, çevrenin korunması ve atıkların azaltılması mevzuatın temel etkenleridir.
• Üreticilerin ve ithalatçıların, bu tür ürünleri AB'de pazarlamaya devam etmek için ilgili başlangıç tarihine kadar (ürün tipine bağlı olarak değişmekle birlikte 1 Nisan 2020 ile 1 Eylül 2021 arasına denk gelmektedir) yeni gerekliliklere uymaları gerekecektir.

Ek Bilgiler

Birleşik Krallık İçin Bağlantılar:

• Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelikler 2021 https://www.legislation.gov.uk/ukdsi/2021/9780348222920 
• Onarım Hakkı Yönetmelikleri: https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-9302/ 

AB İçin Bağlantılar:

• Onarım Hakkı (genel kılavuz): https://repair.eu/ 
• EC SSS: https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/energy_climate_change_environment/frequently_asked_questions_on_the_ecodesign_measures.pdf